به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت زنبورداری ایران، بیماری لوک زنبورعسل در دو گونه اروپایی و آمریکایی چند سالی است که بلایی نابودکننده برای کلنیهای زنبورعسل ایران تبدیل شده است. تحقیقات در مورد بیماری لوک آمریکایی، هر روز اطلاعات جدید و روشهای درمان جدید برای این بیماری برای زنبورداران به ارمغان میآورد و اخیراً یک شرکت آمریکایی مدعی ساختن واکسنی برای رهایی از این بیماری است. بلایی که در آمریکا هزاران کلنی زنبورعسل که حافظ گردهافشانی و تنوع زیستی بودند را از بین برده است. همچنین این میتواند نویدی برای زنبورداری جهان باشد تا در آیندهای نزدیک از شر این بیماری فراگیر و واگیردار نجات یابد.
به گزارش عسلنا، به نظر میرسد این بیماری در سالهای آتی بتواند بهخوبی درمان شده و دیگر نگرانی برای زنبورداران نداشته باشد مضاف بر اینکه این پیشرفت درخشان بسیار امیدوارکننده است و در سالهای قبل زنبورداران با نزول این بلا، چارهای جز سوزاندن کلنیها نداشتند.
بیماری لوک آمریکایی اگرچه نام آمریکا را با خود یدک میکشد، اما یک بیماری شایع در کل دنیا است. این بیماری کاملاً واگیردار بوده و میتواند یک زنبورستان را بهطورکلی آلوده و نابود کند. ضرر و زیان ناشی از ابتلا کلنی به بیماری لوک آمریکایی بسیار زیاد است و باید تا جای ممکن از بروز آن پیشگیری به عمل آید.
نوعی باکتری گرم به نام «میکرو آیروفیلیک» عامل اصلی این بیماری شناخته میشود. دلایل مختلفی برای ایجاد لوک آمریکایی در زنبوران وجود دارد. گفته میشود به طور معمول میکروب این بیماری بهصورت نوعی اسپور به همراه غذا به لاروها تازهواردشده و سیستم گوارش آنها را درگیر میکند. در این شرایط نوزادان زنبورعسل در همان مراحل لاروی و در بدو ورود به شفیرگی از بین میروند.
کنترل خریدوفروش کندوهای آلوده به بیماری و عدم انتقال ابزار و ادوات و زنبور و عسل از یک زنبورستان به مزرعه دیگر میتواند در کنترل این بیماری مؤثر باشد و بهطورکلی بهداشت عمومی و مدیریت بهداشتی بر زنبورستان چاره اصلی برخورد با این بیماری است.
عمودی شدن لاروها در حجره و مشاهده لاروهایی که نصفشان از حجره بیرونزده و سوراخشدن درپوش حجرهها و مرطوب بودن حجرهها و موزائیکی شدن سطحشان از علائم این بیماری است که با تغییر رنگ و بوی کندو و چسبیدگی و خشکشدن لاروها نمود پیدا میکند.
زنبورهای عسل بهشدت در برابر این بیماری که بهاصطلاح علمی American Foulbrood نامیده میشود و از یک نوع باکتری باسیلی ناشی میشود، آسیبپذیر هستند.
علیرغم روشهایی که برخی افراد برای تجارت داروهایشان پیشنهاد دادند و البته چندان مؤثر نبوده است، تنها روش درمان این بیماری تاکنون، سوزاندن زنبورها، کندوهای آلوده و تجهیزات بوده است. اما اکنون شرکت Dalan Animal Health واکسنی برای این بیماری زنبورها ساخته است. دکتر Annette Kleiser، مدیرعامل Dalan Animal Health میگوید: «واکسن ما پیشرفتی در جهت حفاظت از زنبورهای عسل است. ما آمادهایم تا نحوه مراقبت از حشرات را تغییر دهیم و بر تولید غذا در مقیاس جهانی تأثیرگذار باشیم.»
شاید بپرسید واکسنزدن زنبورها کاری دشوار و زمان بر است ولی بدانیم که این کار روشی خاص دارد که برای ملکه اعمال میشود تا نسل به وجود آمده در برابر بیماری ایمن باشند.
این واکسن که حاوی باکتری تمام سلولی Paenibacillus لارو است (عامل بیماری) و با مخلوطکردن آن در خوراک ملکه تزریق میشود. سپس زنبورهای کارگر آن را در ژل رویال قرار و به زنبور ملکه میدهند. در ادامه بخشهایی از واکسن در تخمدانهای او رسوب میکند که این امر باعث میشود لاروها (نوزاد حشرات) در هنگام خروج از تخم، نسبت به بیماری ایمنی لازم را داشته باشند.
اکنون دولت ایالات متحده آمریکا، برای اولینبار در جهان استفاده از این واکسن را برای زنبورهای عسل تأیید کرده است. اما مشخص نیست که این واکسن حیاتی که میتواند نجاتدهنده نسل زنبورهای عسل در دنیا باشد، چه زمانی به تولید انبوه رسیده و چگونه میتوانیم امید داشته باشیم که در شرایط بغرنج سیاسی کنونی و تحریمهای موجود این واکسن به ایران برسد و امیدواریم از طریق خرید توسط شرکتی ثانی بتوان این دارو را وارد کشور کرد.
وزارت کشاورزی آمریکا مجوز مشروط این واکسن را در هفته جاری تأیید کرده است و این بر ضرورت توجه به این حشره سودمند برای بقای کره خاکی تمرکز دارد. زنبورها با گردهافشانیشان در بسیاری از وجوه زیستبوم نقش مهمی دارند و کاهش جمعیت آنها نگرانیهایی را درباره آثار منفی بر رشد و تکثیر طبیعی گیاهان ایجاد کرده است.
به گزارش عسلنا، قطعاً این اختراع میتواند «پیشرفتی بزرگ برای حفاظت از زنبورهای عسل» باشد و کشور ایران با حداقل 10 میلیون کلنی زنبورعسل و دارابودن یکی از قطبهای بزرگ تأمین و تولید عسل جهان نیز سخت نیازمند چنین تکنولوژی و اختراعی برای حفظ منابع زنبورعسل خود است.
این واکسن با واردکردن باکتری مرده یا غیرفعال در «ژله رویال» که ملکه از آن تغذیه میکند، باعث میشود نوزادها مصونیت پیدا کنند و نسلی سالم در زنبورستان پرورش یابد
بنا به گزارش وزارت کشاورزی آمریکا، این کشور از سال ۲۰۰۶ دچار کاهش سالانه کلونیهای زنبورعسل بوده است. هجوم بیماریهای مختلف باکتریایی و ویروسی در سالهای اخیر در جهان به پدیده فاجعهبار «فروپاشی کلونیها» منجر شد که طی این پدیده زنبورهای کارگر، کندو را رها و ملکه را ترک میکنند.
یکسوم محصولات کشاورزی جهان و غذای انسان در گرو گردهافشانی زنبورهای عسل است و کشف یک واکسن یا دارو برای بیماریهای مرگبار زنبورعسل یک اتفاق بسیار مهم و سرنوشتساز در امنیت غذایی جهان است.
اکنون سازمان بهداشت و سلامت حیوانات، واکسن جدید این شرکت آمریکایی برای منشأ بیماری لوک بر اثر «پانی باسیلوس لارو» را تأیید کرده است.
شرکت سازنده میگوید که این واکسن به نوزاد زنبور در برابر این بیماری مصونیت میدهد و تلفات ناشی از این بیماری را کاهش میدهد.
این کشف میتواند انقلابی در کاهش هزینههای زنبورداری باشد و از درمانهای پرهزینه کم کند تا زنبوردار انرژی خود را بر سایر عوامل مهم برای حفظ و سلامتی زنبورها بگذارد.
البته در حال حاضر این شرکت و ایالات متحده آمریکا تنها قصد دارد واکسن را «بهصورت محدود» بین زنبورداران صرفاً تجاری (تولیدکنندگان انبوه و مالکان مزارع صنعتی زنبورعسل) پخش کند و گفته شده که احتمالاً در سال جاری (2023) این واکسن جهت خرید این بهرهبرداران در آمریکا در دسترس قرار خواهد گرفت.
به گزارش عسلنا، امیدواریم این تکنولوژی و داروهای دیگر به کشور ما نیز وارد شده و مبنای مهندسی برای بومیسازی این داروها قرار بگیرد. متأسفانه در سالهای اخیر میلیونها کلنی زنبورعسل در کشورمان در عوارضی همچون سمپاشیهای کشاورزی و شیوع بیماریهای لوک و نوزما، تلف شدند. این میتواند نویدی برای پایان نظریه نابودی زنبورها در جهان باشد.
